Coraz więcej badań potwierdza to, co wielu terapeutów i specjalistów pracujących z ciałem obserwuje od lat nasze ciało i psychika nie funkcjonują oddzielnie. Tworzą jeden, wzajemnie oddziałujący na siebie system. Emocje, przewlekły stres, sposób myślenia czy życiowe doświadczenia wpływają na pracę układu nerwowego i hormonalnego, a te z kolei decydują o funkcjonowaniu całego organizmu i tym zajmuje się psychosomatyka dziedzina badająca zależność pomiędzy stanem psychicznym a zdrowiem fizycznym. Nie oznacza ona, że „choroba jest tylko w głowie”. Wręcz przeciwnie, objawy są realne, jednak ich źródłem może być długotrwałe przeciążenie organizmu, które wykracza poza samą tkankę czy narząd.
Ciało, mózg i hormony to jeden system, a każda emocja wywołuje określoną reakcję fizjologiczną. Mózg nieustannie odbiera informacje z ciała i jednocześnie wysyła do niego sygnały regulujące napięcie mięśni, oddech, pracę serca, trawienie czy wydzielanie hormonów. Szczególną rolę odgrywa tutaj oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), czyli główny system odpowiedzialny za reakcję organizmu na stres. W sytuacji zagrożenia dochodzi do wydzielania kortyzolu i adrenaliny, które mobilizują organizm do działania. Problem pojawia się wtedy, gdy
organizm pozostaje w stanie gotowości przez tygodnie lub miesiące.
Przewlekłe pobudzenie układu stresu może prowadzić między innymi do:
To dlatego w jodze w pracy z ciałem tak duże znaczenie mają techniki wspierające regulację
układu nerwowego jak świadomy oddech, odpowiednio dobrany ruch, relaksacja.
Przyjrzyjmy się najczęstszym objawom psychosomatycznym:
Bóle brzucha
Jelita są często nazywane „drugim mózgiem”. Nic dziwnego – pozostają w stałej komunikacji z układem nerwowym. Przewlekły stres, lęk czy długotrwałe napięcie mogą zaburzać pracę
przewodu pokarmowego i nasilać dolegliwości, takie jak bóle brzucha czy objawy zespołu jelita
drażliwego (IBS). Coraz więcej badań wskazuje również na znaczenie osi mózg–jelita oraz
mikrobioty jelitowej w regulacji emocji i odporności.
Bóle głowy
Napięciowe bóle głowy i migreny bardzo często współwystępują z przewlekłym stresem oraz
trudnościami w regulacji emocji. Długotrwałe napięcie mięśni szyi i karku, przeciążenie układu nerwowego oraz niewystarczająca regeneracja tworzą błędne koło, z którego trudno wyjść bez
kompleksowego podejścia.
Napięcia karku i barków
To jedne z najczęstszych miejsc, w których organizm magazynuje stres. Wielogodzinna praca,
odpowiedzialność, pośpiech czy tłumione emocje powodują utrzymywanie mięśni w ciągłym
napięciu. Z czasem staje się ono tak powszechne, że przestajemy je zauważać, uznając za
„normalny” stan.
Warto podkreślić, że psychosomatyka nie polega na doszukiwaniu się psychicznych przyczyn
każdej choroby. Jest próbą zrozumienia, w jaki sposób organizm reaguje na długotrwałe
przeciążenie oraz jak wspierać jego naturalne mechanizmy regulacyjne.
Dlatego w swojej pracy wykorzystuję świadomy ruch, techniki oddechowe, elementy jogi
hormonalnej oraz wiedzę o funkcjonowaniu układu nerwowego i osi hormonalnych.
Celem nie jest walka z objawem, ale stworzenie organizmowi warunków do odzyskania równowagi.
Ciało bardzo często nie działa przeciwko nam. Ono po prostu próbuje powiedzieć nam coś,
czego zbyt długo nie słuchaliśmy.
Przypisy:
1. International Journal of Clinical and Health Psychology, 2024
2. Frontiers in Psychiatry, 2024
3. Nature, 2023
4. Psychosomatics: Communication of the Central Nervous System and Somatic Symptoms, PMC, 2024
5. Assessment of the mind-body connection: preliminary psychometric properties of the Body-Mind Connection
Questionnaire, PMC, 2023
Autorka: Agata Lekki
„Zmieniamy rzeczywistość przez zrozumienie i działanie”
NIP 7661995414
REGON 365538946
KRS 0000640021
Numer rachunku bankowego
22 1090 1317 0000 0001 4333 9282
Adres e-doręczeń:
AE:PL-12376-94958-VTVTG-21
© 2025 Fundacja WIEDZIEĆ JAK. Wszelkie prawa zastrzeżone.
