Cyfryzacja bez stresu – czego naprawdę potrzebują dziś rodzice?

W ostatnim czasie mieliśmy okazję przeprowadzić szkolenia dla rodziców i opiekunów pod nazwą „Rodzic w internecie”, realizowane w ramach programu „Wielkopolska w Cyfrowym Świecie”. Spotkania odbyły się w naszym regionie i były skierowane do osób, które na co dzień mierzą się z bardzo konkretnym pytaniem: jak mądrze towarzyszyć dziecku w świecie technologii.

Skąd wynikają obawy?

Podczas tych spotkań bardzo szybko okazało się, że niezależnie od wieku dzieci czy doświadczeń rodziców, pojawiają się bardzo podobne wątpliwości. Internet daje ogromne możliwości. Mowa tu o dostępie do wiedzy, kontaktów społecznych czy narzędzi edukacyjnych. Jednocześnie rodzi wiele obaw. Rodzice pytają o cyberprzemoc, fake newsy, uzależnienie od telefonu, kontakt dzieci z nieznajomymi w sieci czy wpływ mediów społecznościowych na psychikę młodych ludzi. I trudno się temu dziwić.

Według badań ponad 90% młodych ludzi w Polsce korzysta z internetu codziennie, a średni czas spędzany w sieci przez nastolatków wynosi kilka godzin dziennie¹. Jednocześnie coraz częściej pojawiają się sytuacje trudne – około jedna trzecia młodych użytkowników deklaruje doświadczenie hejtu w internecie, a wielu nastolatków nawiązuje kontakt z osobami poznanymi wyłącznie online².

To pokazuje jedną rzecz: internet nie jest już tylko technologią. Stał się pełnoprawnym środowiskiem społecznym, w którym młodzi ludzie budują relacje, opinię o sobie i swój obraz świata.

Co dały nam warsztaty?

Podczas naszych warsztatów bardzo wyraźnie było widać jedną rzecz, natomiast rodzice nie potrzebują straszenia internetem. Potrzebują przede wszystkim spokojnego uporządkowania wiedzy i konkretnych narzędzi, które pomogą im odnaleźć się w cyfrowej rzeczywistości swoich dzieci. Często pojawiają się dwa skrajne podejścia. Pierwsze to próba całkowitej kontroli i wprowadzania licznych zakazów. Drugie, pełne odpuszczenie tematu z przekonaniem, że „dzieci i tak wiedzą lepiej”. W praktyce żadne z tych rozwiązań nie działa dobrze. Zakazy często budują bunt i powodują, że aktywność dziecka przenosi się poza zasięg dorosłych. Z kolei brak zainteresowania sprawia, że młody człowiek zostaje sam z problemami, które pojawiają się w sieci.

Dlatego w trakcie szkolenia dużo rozmawialiśmy o czymś, co często umyka w dyskusjach o technologii – relacji między rodzicem a dzieckiem. Bo w rzeczywistości to właśnie ona jest najważniejszym czynnikiem bezpieczeństwa w świecie cyfrowym. Dziecko, które ma poczucie, że może swobodnie rozmawiać z rodzicem, znacznie częściej powie o trudnej sytuacji w internecie, o hejcie, dziwnej wiadomości od nieznajomej osoby czy czymś, co wzbudziło jego niepokój.

Badania pokazują, że ponad połowa młodych ludzi w pierwszej kolejności zwraca się o pomoc do rówieśników, a dopiero później do dorosłych³. Często wynika to z przekonania, że rodzice nie rozumieją świata cyfrowego. Dlatego tak ważna jest edukacja skierowana właśnie do dorosłych.

Podczas szkolenia staraliśmy się pokazać rodzicom, że cyfrowe wychowanie dzieci nie polega na tym, aby znać każdą nową aplikację czy platformę społecznościową. Znacznie ważniejsze jest zrozumienie mechanizmów funkcjonowania internetu – działania algorytmów, presji społecznej w mediach społecznościowych, zjawiska dezinformacji czy wpływu nadmiaru bodźców cyfrowych na koncentrację młodego człowieka.

O czym muszą pamiętać rodzice?

Rodzice potrzebują dziś przede wszystkim trzech rzeczy: wiedzy, spokoju i praktycznych narzędzi.

Potrzebują wiedzieć:

1. jak rozmawiać z dzieckiem o internecie,
2. jak reagować na cyberprzemoc,
3. gdzie przebiega granica między normalnym korzystaniem z technologii a problemem,
4. oraz jak budować w domu zdrowe nawyki cyfrowe.

Cyfryzacja sama w sobie nie jest zagrożeniem. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy dzieci poruszają się w świecie online bez wsparcia dorosłych. Dlatego właśnie inicjatywy takie jak szkolenie „Rodzic w internecie” są tak potrzebne. Pozwalają spojrzeć na internet w sposób spokojny, uporządkowany i oparty na wiedzy, a nie na strachu. Świadomy rodzic to spokojniejszy rodzic, a spokojny rodzic to dla dziecka jeden z najważniejszych punktów odniesienia w świecie, który – zarówno offline, jak i online – zmienia się dziś szybciej niż kiedykolwiek wcześniej.

Bibliografia: